De
terreurdaad op Charlie Hebdo is afschuwelijk. Het wordt alom gezien als een aanval
op de vrije pers en vrije meningsuiting. Politicus Geert Wilders toonde als
reactie zijn afschuw over Moslims en riep premier Rutte ter verantwoording: “we
zijn in oorlog met de islam”. Ook oorlogsjournalist Arnold Karskens legde de
verantwoordelijkheid voor escalatie van religieuze terreurdaden bij politici,
die in zijn ogen niet of nauwelijks verantwoordelijkheid nemen. Blussen we deze
brand met olie of water?

Op 22 juli 2011 vermoordde Anders Breivik
77 Noren met een bomaanslag in de regeringswijk van Oslo en een slachtpartij op
veelal jonge sociaaldemocraten. In een pamflet beschreef hij mede beïnvloed te
zijn door de politiek van Geert Wilders. Die laatste medeverantwoordelijk te houden,
want wie haat zaait haat oogst, werd massaal verworpen.

Op 17 juli werd een toestel van Malaysian
Airways uit de lucht geschoten boven Oost-Oekraïne. Direct hielden velen Poetin
verantwoordelijk, omdat zijn Rusland de rebellen steunt.

Op 7 januari schoten religieuze fanatici
twaalf journalisten, illustrators en politieagenten dood in Parijs, omdat het
blad Charlie Hebdo illustraties publiceerde, waarin religies, zoals de Islam,
werden bespot. Velen wijzen naar de Islam als schuldige voor deze terreurdaad,
anderen zien politici als verantwoordelijk.

Niet iemand anders, maar je bent zélf verantwoordelijk voor je eigen daden. De
wil om de verantwoordelijkheid te verleggen naar alles wat buiten jezelf ligt, is
niet nieuw. Echter, de willekeur die daarbij gebezigd wordt, neemt wel beangstigende
vormen aan. Onlangs bleek nog dat een als journalist vermomde fantast jarenlang
artikelen publiceerde, waarbij hij onder andere de Haagse Schilderswijk
beschreef als een kalifaat van Isis, terwijl hij dit zelf verzonnen had. Het is
niet alleen schandalig, maar vooral gevaarlijk.

De blanke Breivik liet zich mede beïnvloeden door de ideologische politiek van
Geert Wilders’ PVV, het Vlaams Belang, het Franse Front Nationaal en de
Oostenrijkse FPÖ. Ondanks deze invloeden, werd mede verantwoordelijkheid leggen
bij zulke organisaties alom verworpen, omdat de solitair opererende
rechtsextremistische Breivik als ‘lone wolf’ werd betiteld. Bij de terroristen
in Parijs, weet Geert Wilders niet hoe snel hij direct naar álle moslims moet
wijzen, omdat we volgens hem met de Islam in oorlog zijn. Hiervoor gebruikt hij
massamedia, zoals waar journalist Arnold Karskens voor werkt, om deze ideeën te
uiten.

Steeds meer mensen, nemen niet langer zelf de verantwoordelijkheid voor de samenleving waarin zij leven, maar schuiven
die bij voorbaat af. Zij geven zich over aan populisten, die steeds harder en
extremer schreeuwen, opdat ze gehoord worden met hun steeds gevaarlijker
wordende ideologieën.

Natuurlijk raakt de terreurdaad op Charlie Hebdo de essentie van vrije
meningsuiting en vrije pers. In democratische landen als Rusland en Turkije wordt
trouwens via het monddood maken van journalisten en media al veel langer het
volk meer en meer onderworpen aan de indoctrinatie en propaganda van dictatoriale
heersers. Daar staan vrije meningsuiting en vrije pers al veel langer onder
druk.

Geert Wilders en Arnold Karskens leven in een land waar wij vrijheid van
meningsuiting hoog in het vaandel hebben staan. Maar die vrijheid brengt ook
een verantwoordelijkheid met zich mee. Hoe ga je om met wat je wilt zeggen en
hoe uit je je dan? Blus je branden door olie op het vuur te gooien of wil je
deze juist blussen?

De enigen die verantwoordelijk zijn voor de moorden, zijn zij die dood en
verderf zaaien.

Invloedrijke mensen als
Wilders en Karskens moeten zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheid om
branden te blussen en niet aan te wakkeren. Dat geldt ook voor de media. Bieden
zij een platform voor blussers of voor brandstichters? Reiken zij het volk water
of olie?

We leven in een spannende tijd, waar onverdraagzaamheid, verkilling en
egocentrisme belangrijker worden door verschillen uit te vergroten en mensen
(en hun religie) weg te zetten als inferieur.

Hoe je die spirituele entiteit ook noemt, God, Jahweh of Allah, hij heeft nooit
bedoeld dat uit zijn naam zoveel religieuze ellende wordt beleden. Iedere religie
gaat in de basis over liefde. We zijn dus niet in oorlog met de Islam, zoals
Wilders ons wil doen geloven. We zijn in oorlog met onszelf, omdat we steeds verder af komen te staan van de essentie: de liefde.

Olie op het vuur gooien gaat ons tegenwoordig makkelijker
af, dan verantwoordelijkheid te nemen om die brand te blussen. Naastenliefde,
saamhorigheid en verdraagzaamheid als water om te blussen. Als er brand is, kies ik voor blussen. Kies jij voor olie of voor water?

Jacques Happe
Jacques Happe is gemeenteraadslid voor D66 in Amersfoort en zelfstandig journalist, mediastrateeg en communicatiemanager bij Highlow Communications.